Het hart is zeker de merkwaardigste spier van ons lichaam. Onvermoeibaar trekt hij samen, tussen de zestig en de honderdtwintig keer per minuut, desnoods honderd jaar lang. Het is nuttig om die spier een beetje fit te houden, hem niet te vergiftigen met koolmonoxyde uit sigarettenrook, of met cholesterol uit teveel dierlijk vet.

Het hartinfarct is verantwoordelijk voor bijna een derde van de doodsoorzaken in de westerse wereld. Het treedt acuut op en de helft van de patiënten is overleden voor zij het ziekenhuis bereikt hebben. Het voorkomen van het eerste infarct is dus veel en veel belangrijker dan de zogenaamde secundaire preventie, dat is het voorkomen van een tweede infarct bij mensen die al eens een infarct overleefd hebben. Maar de primaire preventie is ook veel moeilijker, want in principe komt iedereen daarvoor in aanmerking en het is nog maar de vraag welke maatregelen de meeste zoden aan de dijk zetten.

In de Verenigde Staten is het aantal doden door een hartinfarct in de afgelopen twintig jaar sterker gedaald dan in Europa. De Amerikanen menen dat een betere voorlichting over een gezondere levenswijze daar mede oorzaak van is. De effecten van die veranderingen in levensstijl, zoals het vermageren, het nemen van meer lichaamsbeweging, het stoppen met roken, enz. zijn in Amerika uitvoerig statistisch onderzocht. Een groep wetenschappers van de Harvard Universiteit in Boston, heeft geprobeerd uit alle beschikbare data conclusies te trekken.

De belangrijkste bijdrage levert het stoppen met roken. Na twee jaar niet meer roken is het risico gehalveerd en na drie jaar is het risico gelijk geworden aan dat van een vergelijkbare niet-roker. Een volgende belangrijke maatregel is meer lichaamsbeweging. Hiermee kan men zijn risico met een kwart of meer verminde ren. Ook het handhaven van een ideaal gewicht zet zoden aan de dijk. .
Overgewicht gaat duidelijk samen met een groter risico. Een te hoge bloeddruk is een duidelijke risicofactor voor een hartinfarct en het verlagen van de bloeddruk geeft een evenredige verlaging van het risico. Bij het cholesterolgehalte in het bloed liggen de zaken iets ingewikkelder. Een duidelijk te hoog cholesterolgehalte geeft een duidelijk verhoogde kans op een hartinfarct. Maar er is een vrij breed grensgebied waar niet zozeer het totale cholesterol, maar meer de verhoudingen van de verschillende bloedvetten bepalend zijn voor een eventuele verhoogde kans op een infarct.

De nieuwste ontwikkeling is het toedienen van vrouwelijke hormonen aan vrouwen in de overgang. Het vrouwelijke hormoon oestrogeen beschermt enigszins tegen het dichtslibben van de kransslagaders van het hart. Daarom krijgen vrouwen tussen de dertig en de veertig veel minder hartinfarcten dan mannen in dezelfde leeftijdsgroep. Nu de overgangsklachten sinds kort op grote schaal met oestrogeen behandeld worden, lijkt het er op dat ook in die groep de hartinfarcten wat afnemen, maar dit wordt teniet gedaan door het feit dat steeds meer vrouwen gaan roken.

Een tweede nieuwe ontwikkeling is de toepassing van aspirine in lage doseringen bij oudere heren. Aspirine is het wondermiddel van de negentiger jaren. Zelfs heel geringe hoeveelheden, een half kinderaspirientje per dag, dat is niet meer dan 40 milligram acetylsalicylzuur, zijn in staat de bloedstolling zodanig te remmen dat de bloedvaten minder snel dichtslibben. De resultaten van verschillende onderzoeken zijn tegenstrijdig, maar het ziet er naar uit dat aspirine ook bij gezonde volwassenen, de kans op een infarct vermindert. Het zou echter een tragische vergissing zijn om in plaats van met roken te stoppen, elke dag een kinderaspirientje te nemen. Het negatieve effect van het roken weegt zeer veel zwaarder dan het eventuele positieve effect van het acetylalycylzuur.

Veel mensen hebben van tijd tot tijd last van een overslaand hart. Dat heet dan een “extra-systolie” oftewel extra hartslagen. Zo’n hartslag komt iets te vroeg en wordt gevolgd door een wat langere pauze. Het is in de regel een onschuldig verschijnsel. Soms komt op elke twee of drie normale slagen een extra slag. Dat kan overgaan in een hele reeks extra slagen en dat kan een onrustig gevoel zijn. Meestal treedt het in bepaalde perioden op, perioden van overwerkt zijn, van problemen, of van stress. De oorzaak is onbekend. Heeft iemand veel last dan helpt het om twee weken lang geen sigaretten, geen alcohol en geen koffie te gebruiken. Wie veel langer last heeft van een overslaand hart moet onderzocht worden omdat er een andere oorzaak kan zijn. ,

Er zijn veel verschillende hartritmestoornissen. Sommige zijn onschuldig, andere kunnen levensbedreigend zijn. De onschuldige komen verreweg het meeste voor . Heeft iemand na een doorgemaakt hartinfarct veel ritmestoornissen dan is dat een reden voor verder onderzoek en eventueel een behandeling met medicijnen.

Ritmestoornissen en pijn in de hartstreek zijn op zichzelf geen reden om het dagelijks leven veel te beperken. Het is alleen verstandig om een en ander in overleg met de behandelend arts te doen. Conclusie: verminder het risico door uw levensstijl aan te passen!
· Niet roken
· Matig met vet, koolhydraten en alcohol
· Minder stress
· MEER BEWEGEN

Wie verantwoord het hart wil trainen, laat zich leiden door een goed trainingsprogramma. Door de trainingsbelasting rustig op te bouwen en op tijd voldoende rust te nemen, kunt u beter presteren en overbelasting voorkomen. Bij een VES sportcentrum ondergaat u een intake, waarbij wordt gekeken welke wensen u heeft ten aanzien van de activiteiten en welke trainingsdoelen u nastreeft. Op basis hiervan wordt een (individueel) trainingsprogramma samengesteld, waarbij de zwaarte van de training wordt vastgesteld. De hartslag is hierbij een goede graadmeter. Als men lichamelijke inspanning levert gaat de hartslag omhoog. Dit is begrijpelijk omdat het hart het bloed sneller rond moet pompen.
Door training gaat de hartslag in rust in een periode van enkele maanden naar beneden. Dit komt omdat de hartspier sterker wordt en daardoor efficiënter werkt. Het hoeft minder vaak te kloppen, om dezelfde hoeveelheid bloed rond te pompen.

De theoretisch hoogst te bereiken hartslag wordt de maximale hartslag genoemd. Deze verandert niet door training. Wel neemt de maximale hartslag af naarmate men ouder wordt. De maximale hartslag is 220 slagen minus de leeftijd. Zo is de maximale hartslag van een
30- jarige 190 slagen per minuut en van een 70-jarige 150 slagen per minuut. Uiteraard zijn er kleine individueel bepaalde marges. Als een 70-jarige traint met een hartslag van 140 slagen per minuut, dan betekent dit een zeer zware inspanning, maar de 30-jarige zit dan slechts op 75% van zijn maximum. Dit is het principe van cardio-fitness. Door het berekenen van de maximale hartslag en door het meten van de hartslag waarmee u traint(door middel van een hartslagmeter), kunt u bepalen hoe zwaar u traint. Als u uw hart wilt trainen of anders gezegd uw conditie wilt verbeteren, dan moet de zwaarte van de training minimaal 65% tot 75% van de maximale hartslag zijn. Bij 55% tot 65% van uw maximum hartslag zit u in de vetverbrandingszone.

Informeer bij een VES sportcentrum bij u in de buurt voor verantwoorde cardio-training!